Archief

Welkom in het archief. Hier kunt u zien wat we hebben gedaan in vorige het seizoenen.

ACTIVITEITEN IN HET SEIZOEN 2017-2018

12 oktober 2017: Lutherherdenking onder auspiciën van de Raad van Kerken Edam-Volendam

Het Venster organiseerde een Lutherforum. Lezers van het Venster, maar ook van een keur aan dag- en andere bladen, kan het niet ontgaan zijn dat in met name de protestantse kerken in Nederland en ook in bijvoorbeeld Duitsland, uitgebreid aandacht werd gegeven aan het feit dat Maarten Luther op 31 oktober 1517 zijn 95 stellingen aan de deur van de slotkapel in Wittenberg spijkerde. Het was de start van de Reformatie, nu 500 jaar geleden.

Twee voorgangers van katholieke huize en twee van protestantse huize waren uitgenodigd om in het openbaar van gedachten te wisselen over deze vraag, niet vanuit een hoog-intellectuele theologische benadering, maar vanuit persoonlijke drijfveren en geloofsbeleving. Wat is het dat een spreker nodig heeft om zich (weer) thuis te laten voelen in ‘de andere kerk’? En wat houdt hem/haar daarbij tegen? Pastoor Paul Stomph (Volendam) en diaken Henk Bak (Monnickendam) waren er namens de Rooms-Katholieke Kerk en ds. Mirjam Koole (Edam) en ds. Engele Wijnsma (Bergen) namens de Protestantse Kerk. De herdenking trok 43 belangstellenden.

19 oktober 2017: Jaarvergadering voor de leden daarna lezing door Ans Markus, als ik jou was.. 

Ans Markus werkt al ruim veertig jaar. Zij introduceerde in haar schilderkunst een persoonlijke mythologie. De grondigheid en ook – vanuit haar persoonlijke leven – de onbarmhartigheid van het zelfonderzoek in haar werk, getuigen van pioniersgeest. In die zin is haar kunst vernieuwend en onmiskenbaar authentiek. Zij gaf stem aan breed levende vrouwelijke gevoelens en melancholie. Denk aan haar vrouwen in windsels, al dan niet gecombineerd met lege verten, verstilde bouwwerken of oude sculpturen. Tussen 1986 en 1990 kreeg zij landelijke bekendheid met dubbelportretten van meesters als Picasso, Léger en Klee. Geroemd wordt haar werk om de ideeënrijkdom en verrassende technische en compositorische vondsten. Zij ontwikkelde haar eigen beeldtaal, die ook bij andere themakeuzen een grote mate van consistentie behield. Daardoor is haar werk eigenlijk altijd direct herkenbaar. Haar schilderijen maakten al vroeg grote indruk op het publiek. Haar introverte persoonlijkheid kwam als gevolg daarvan volop in de schijnwerpers te staan. Ernst, discipline en ambachtelijkheid vormen de achtergrond van haar persoon en haar werk – een teruggetrokken leven in de kleine wereld van het atelier. Later werk getuigt ook van een bredere maatschappelijke oriëntatie, met een meer spirituele inhoud. De lezing trok 120 belangstellenden.

9 november 2017: lezing door Els Kloek 1001 vrouwen

Dr. Els Kloek is historica en ‘onderneemster in geschiedenis’. Ze was initiatiefneemster van de serie Verloren Verleden en schreef boeken over de geschiedenis van de huisvrouw, vrouwen in de Tachtigjarige Oorlog en gezinsgeschiedenis. Sinds 2003 werkt ze aan het Vrouwenlexicon 1001 Vrouwen.

Haar boek 1001 vrouwen (2013) is een naslagwerk met informatie over letterlijk 1001 vrouwen uit de Nederlandse geschiedenis van de vroegste tijden tot nu. De informatie stond al langer op een website, maar die was alleen bekend bij specialisten. Haar boek daarentegen – een naslagwerk van 1556 pagina’s – wist het brede publiek te bereiken: het werd een bestseller. Els Kloek, bedenkster en samenstelster van site en boek, kwam spreken over het project en de enorme diversiteit van prestaties en reputaties in al die vrouwenlevens. Ook heeft zij aandacht besteed aan vrouwen uit de regio en aan het vervolgproject: 1001 vrouwen in de 20ste eeuw (te verschijnen in 2018).

Waarom is 1001 vrouwen zo aangeslagen? Eén van de verklaringen is de rijkdom en de nuchterheid van het boek. We zijn niet gewend dat vrouwen de hoofdpersoon van historische informatie zijn – het is de wereld op zijn kop. En evenmin zijn we gewend dat er zakelijk wordt geschreven over vrouwen. Het zijn net mensen…. Met de bevrijdende werking die daarvan uit gaat is 1001 vrouwen een nieuwe stap in de richting van meer gelijkheid tussen mannen en vrouwen. De lezing trok 58 belangstellenden.

16 januari 2018: lezing door Elena Bronnikova

Elena Bronnikova is een Russin, geboren en getogen in de grote Siberische stad Novosibirsk, waar  ze de universiteit heeft afgerond met een specialisatie in  Russische taal, letterkunde, en psychologie, en waar ze als docente werkte.

In Nederland geeft ze Russische les en  houdt ze lezingen over de Russische literatuur en vooral over de geschiedenis en cultuur van Siberië.

Zij is ook de vertegenwoordiger in Nederland van het Russische tijdschrift Het onbekende Siberië.

Het achtste wereldwonder, zo werd de Trans-Siberische spoorlijn bij de oplevering in het begin van de 20e eeuw genoemd. De kranten vergeleken de voltooiing van de spoorlijn met de ontdekking van Amerika en de aanleg van het Suezkanaal. Met een lengte van 9289 km is het nog altijd de langste spoorweg ter wereld, die als een ijzeren as door zeven tijdzones gaat en Europees Rusland en Siberië tot een geheel maakt.

Elena Bronnikova nam ons mee op een boeiende virtuele reis van Moskou naar Vladiwostok. U hoorde welke rol de beroemde spoorlijn heeft gespeeld in de geschiedenis en cultuur van Rusland en de rest van de wereld. Kortom, het was een historische en culturele reis door tijd en ruimte. De lezing trok 170 belangstellenden.

januari-februari 2018: Cursus door Robert Uterwijk en Karin Braamhorst

Fascinerende reis door anderhalve eeuw schilderkunst.

Robert Uterwijk leidde ons in drie lezingen langs de Impressionisten, (zoals Monet) de Pointillisten met hun kleurtheorie en idealen, de Postimpressionisten met hun gedreven expressie en verlangen naar vrijheid (Gauguin, Van Gogh). We zagen de aardverschuiving die zich voltrekt door het werk van de Kubisten. In dezelfde tijd strijden Expressionisten om hun vrijheid in een hysterische wereld aan de vooravond van de Eerste wereldoorlog. De verschrikkingen van deze oorlog laten hun sporen na in het ontwrichtende werk van de Dadaïsten. Gelukkig zijn er ook nog dromers die als Suprematisten (Malevich) en de Stijl (Mondriaan) hun idealen van een Nieuwe Orde verbeelden.

Vanuit het streven naar het ‘Hogere’ stijgen de Surrealisten (Dali, Magritte en Max Ernst) vanuit de crypten van het onderbewustzijn naar een nieuwe moraal.

Na de Tweede Wereldoorlog komt er ontzettend veel energie vrij als reactie op alle gruwelen en schildert men zich fysiek en geestelijk vrij; Action Painting in Amerika met o.a. de Dripping van Jackson Pollock en Cobra in Europa. Natuurlijk komt ook hier een reactie op met de bezonken Colourfield Paintings van Amerikaanse reuzen als Newman, Kelly en Stella.

In Europa laten de voormannen van Zero en de Nul-groep ons de schellen van de ogen vallen: geen bevlogen, romantische schilderkunst maar Oerelementen zoals Licht, Water, Ritme en pure Kleur moeten ons duidelijk maken dat we slechts waarnemen in het hier en nu.

De plaatjesmakerij van vroeger is een gepasseerd station!

Met de Wederopbouw en de zegeningen van de consumptiemaatschappij weet ook de Pop-Art (Andy Warhol) de kunstwereld briljant te bedienen. Het leven zelf is kunst geworden. De scheiding tussen Kunst en Werkelijkheid is opgeheven en er lijkt geen plaats meer te zijn voor de schilderkunst.

Maar schijn bedriegt en zowaar kwamen jonge schilders, met name uit voormalig Oost-Duitsland, terug met een Wilde schilderkunst: met een schuin oog kijkend naar hun expressionistische helden uit het verleden; de Nieuwe Wilden!

Waar doen ze het van?

Karin Braamhorst gaf twee lezingen over moderne en hedendaagse kunst en kunstenaars, onder de titel Waar doen ze het van? Deze lezingen hebben een heel nieuwe invalshoek: we gaan keken naar de materialen en technieken die kunstenaars op een eigen manier gebruiken om opmerkelijke kunst te maken.

In de eerste lezing keken we naar metaal, steen, klei en hout.

In de tweede lezing is papier, textiel, glas en kunststof behandeld.

Deze lezingen volgden geen gebaande paden. Daarom was er veel nieuws te ontdekken. Veel hedendaagse kunstenaars werden besproken omdat die vaak op een heel verrassende manier met hun materialen omgaan.

Karin Braamhorst heeft deze invalshoek gekozen omdat zij – voordat ze kunstgeschiedenis ging studeren – een opleiding aan de kunstacademie heeft afgerond. Daar heeft zij veel kennis van en ervaring opgedaan met materialen en technieken. Dat levert een frisse en geheel eigen kijk op de kunstgeschiedenis op. Het heeft haar geïnspireerd tot deze verrassende lezingen.

De cursus trok 29 belangstellenden.

13 februari 2018: lezing door Kees Schilder 

GIUSEPPE VERDI

Kees Schilder (Kos) heeft zo’n beetje zijn hele leven aan de opera besteed. Hij geldt als één van de grote Nederlandse operakenners en van heinde en verre komen verzoeken voor lezingen als alom gerespecteerd operadeskundige. Hij weet op een zeer bevlogen wijze zijn enthousiasme en passie voor de opera in al zijn facetten op anderen over te brengen.

Met elan vertelde Kees in deze lezing veel over Giuseppe Verdi, één van de grootste opera- componisten ooit. Hij neemt je zó intens mee, dat je het gevoel hebt naast deze operakoning aan de piano te zitten toen hij een van zijn meesterwerken componeerde. Uiteraard werden de wetenswaardigheden afgewisseld met interessante geluidsfragmenten of delen van opera’s waarin Kees dezelfde aria’s in verschillende uitvoeringen met elkaar vergeleek.

Door de deskundige en boeiende uitleg van Kees Kos gaan deuren open naar een muzikaal wonderland, die anders gesloten zouden blijven. Je waant je in de tijd van Verdi.

Kees Schilder leert je als het ware een nieuwe manier van luisteren aan, die opera toegankelijk voor iedereen maakt. Je ontdekt een muziekgebied waar je misschien altijd een beetje onverschillig aan voorbijgegaan was, en waar je nu zo maar van kan genieten en veel plezier aan kan beleven. De lezing trok 80 belangstellenden.

15 maart 2018 :lezing door Reno Raaijmakers

Van 7 oktober 2017 tot en met 27 mei 2018 heeft u de tentoonstelling Hollandse Meesters uit de Hermitage kunnen zien in de Hermitage Amsterdam.

Op deze tentoonstelling zijn 63 werken samengebracht van 50 Hollandse schilders, waaronder maar liefst 6 topstukken van Rembrandt. Het is natuurlijk uitzonderlijk dat zo’n grote collectie Hollandse meesters Sint Petersburg heeft verlaten en naar Amsterdam is gekomen.

In deze lezing gaf Reno Raaijmakers een inleiding op de tentoonstelling. En daarbij natuurlijk aandacht voor de verschillende kunstenaars en hun werken, maar ook voor de tsaren die de kunstwerken verzameld hebben. Catharina de Grote (1729-1796) bijvoorbeeld had een grote voorliefde voor Hollandse kunst. Zij verwierf verschillende schilderijen van Rembrandt, onder andere het schilderij van Saskia als Flora, dat op de tentoonstelling te zien was. Catharina was met haar verzameling trendsettend. Zij stond aan de wieg van een volledige herwaardering van Rembrandt en zijn tijdgenoten. De lezing trok 32 belangstellenden.

12 april 2018 Excursie naar het Volendams Museum

Veel schilders, beeldend kunstenaars, filmers en fotografen hebben in de afgelopen 200 jaar in Volendam gewerkt. Zij kozen het wonen, werken en leven van de Volendammers als onderwerp voor hun kunstwerken, en maakten Volendam daarmee tot het icoon van Holland. Vooral de klederdracht speelt hierbij een grote rol. Die is sinds de komst van de Schokkers in 1859 steeds uitgebreider en voor de kunstschilders interessanter geworden.

In 1893 vestigden zusters Dominicanessen zich in Volendam. Zij begonnen op school handwerkles te geven en dat droeg bij aan verdere verfijning van de klederdracht. Voor de kunstenaars die in Volendam neerstreken, een belangrijke inspiratiebron. Kunstwerken met als onderwerp Volendammer klederdracht – natuurlijk in samenhang met de visserij die ook tot de verbeelding sprak – zijn verspreid over de hele wereld. Men dacht buiten Nederland dat heel Nederland in Volendammer klederdracht liep …..

De vissersvloot was in 1900 de grootste van alle Zuiderzeevissersplaatsen met 250 botters die voor een groot deel hun vis losten in Amsterdam.

Het bestuur, de beheerders en vrijwilligers van het Volendams Museum wilden van dat stuk historie in 2018 een speciale expositie maken. De excursie trok 32 belangstellenden.

15 mei 2018:Lezing door Nico van Straalen in samenwerking met de tuindersvereniging 

Van Eva’s appel naar oranje petunia’s

Wat heeft de mens met de planten gedaan?Al rond 1500 beeldde Albrecht Dürer Eva af met een mooie rode appel in haar hand. Tegenwoordig zouden we die appel verslijten voor een Elstar. Wat is er in de evolutie met appels en andere planten gebeurd onder invloed van de mens? Toen de mensen ongeveer 10.000 jaar geleden overgingen op het bedrijven van landbouw, maakten ze niet alleen gebruik van natuurlijke producten maar gingen ze die ook door selectie en kruisingen veranderen en meer geschikt maken voor hun eigen doelen. In het Midden-Oosten cultiveerde men tarwe, en door achtereenvolgende hybridisaties tussen soorten en voortdurende selectie op gewenste eigenschappen verkreeg men de huidige tarwerassen. In Midden-Amerika ontdekte men een monsterlijke mutant van de wilde plant teosint maar door verdere selectie is uit die mutant de huidige maïs voortgekomen. Met zulke selectieprocessen heeft de mens vele plantensoorten naar zijn hand gezet. Hoe werkt dat eigenlijk? Kunstmatige selectie inspireerde Darwin tot het schrijven van zijn boek Over de Oorsprong der Soorten, waarin hij stelde dat ook de natuur selecteert; hij noemde dat natuurlijke selectie. In deze lezing is we nagegaan hoe de mens door de eeuwen heen de plantenwereld beïnvloed en naar zijn hand gezet heeft. Tegenwoordig kunnen zulke veranderingen heel snel en gemakkelijk tot stand gebracht worden via genetische modificatie, wat weer nieuwe discussie oproept, zoals in het vreemde geval van de oranje petunia.

Nico van Straalen is hoogleraar aan de VU met als specialisatie Evolutiebiologie. Ook is hij fractievoorzitter van GroenLinks in de gemeenteraad van Edam-Volendam. Hij schrijft colums in het Noordhollands Dagblad.

De lezing trok 86 belangstellenden.

ACTIVITEITEN IN HET SEIZOEN 2016-2017

18 oktober 2016: Jaarvergadering en daarna lezing door Martijn Akkerman: Kunst van juwelen

Juwelen hebben de mens de hele geschiedenis door vergezeld en in emotioneel en materieel opzicht vaak een belangrijke rol gespeeld, met dikwijls spannende, intrigerende, vermakelijke of pikante verhalen en anekdotes tot gevolg. Martijn Akkerman is juwelenhistoricus en was als Alkmaarder van jongs af aan gefascineerd door Noord-Hollandse streekjuwelen. Hij doet onderzoek naar de geschiedenis en ontwikkeling van Europese juwelen (onder meer Cartier, Philippe Wolfers en Hollandse 17de eeuw). Hij publiceert in vaktijdschriften en geeft lezingen in binnen- en buitenland. Ook is hij woordvoerder van de juwelenkeuring tijdens Art Fair Den Bosch, PAN Amsterdam en TEFAF Maastricht. Martijn Akkerman is ook al jaren betrokken bij het televisieprogramma ‘Tussen Kunst en Kitsch’. In deze lezing ging hij in op allerlei interessante feiten rond producenten en klanten op de juwelenmarkt. Ook gaat hij in op actuele ontwikkelingen op de kunstmarkt en het veilingwezen. Natuurlijk besteedde hij ook veel aandacht aan de juwelen van Koningin Maxima. De lezing trok 110 belangstellenden.

15 november 2016: Pierre Cuypers over Pierre Cuypers

De architect Pierre Cuypers (1827-1921) was een veelzijdige kunstenaar. Als beoefenaar en vernieuwer van de ‘bouwkunst’ oogstte hij niet alleen grote bewondering, maar ook esthetische afschuw.Cuyp ers werd bekend om de vele katholieke kerken die hij bouwde na het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie (1853). Hij werd daardoor ook wel betiteld als emancipator van de katholieken, maar dat was niet zijn belangrijkste drijfveer en werk. Meest in het oog springende meesterwerken zijn bijvoorbeeld het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam. Denk ook aan indrukwekkende restauraties als het Binnenhof en de Ridderzaal, het Muiderslot en het Edams Museum (1894). Historicus Pierre Cuypers, achterkleinzoon van de kunstenaar, zet zich in voor behoud van het culturele erfgoed. Met lezingen en andere activiteiten informeert hij zijn familie en andere belangstellenden die Cuypers-monumenten in stand houden of ondersteunen. De restauratie van het Cuypersgraf op het Oude Kerkhof in Roermond, waar Pierre en Joseph Cuypers begraven zijn, kwam daaruit voort. Dat project was het hoogtepunt van het Cuypersjaar 2006.Pierre Cuypers ging in op de vaardigheden van de kunstenaar, diens persoonlijkheid en samenwerking met zijn zoon Joseph. Ook dramatische en  bizarre gebeurtenissen komen voorbij, een petite histoire van de familie. Deze lezing trok 87 belangstellenden.

19 januari 2017: Lezing door Juliëtte Jonker over De Vecht en haar buitenplaatsen

De Vecht kronkelt door een prachtig landschap tussen Utrecht en Muiden. De rivier is beroemd door de vele buitenplaatsen aan haar oevers. Waarom stonden er eigenlijk zoveel van die monumentale huizen aan deze rivier? Door wie werden ze gebouwd en bewoond? Wat is de relatie tussen die buitenplaatsen en de Amsterdamse grachtenhuizen? In deze lezing krijgt u alles te horen over drie eeuwen bouwen en wonen langs de Vecht. Van de eerste buitenplaats uit 1628 – een verbouwde boerderij – tot en met de  buitenplaats die er vooralsnog als laatste bij gekomen is, in 2013. De Amsterdamse kooplieden die hier hun buitenverblijven bouwden, kozen voor hun ontwerp de bekendste architecten uit hun tijd, die hier volop experimenteerden met moderne vormentaal. Die traditie wordt tot op de dag van vandaag voortgezet. Ook het vervoer van en naar de buiten-plaatsen en de ontwikkeling van de tuinen kwamen in deze lezing aan bod, toegelicht op kleurrijke afbeeldingen. De lezing trok 108 belangstellenden.

14 februari 2017: Lezing door Anneke Krijgsman over Napoleon en Joséphine

Joséphine de Beauharnais en Napoleon Bonaparte staan bekend als één van de meest succesvolle en bekende echtparen uit de geschiedenis. Ze zijn kinderen van de revolutie, die op de juiste tijd en de juiste plaats het beste wisten te maken van de omstandigheden waarin ze verkeerden. Waar Napoleon de meeste roem vergaarde met het winnen van veldslagen en het uitbreiden van het Franse grondgebied, werd Joséphine bekend door haar tact, haar vrijgevigheid en haar enorme verzamelwoede. Ze bracht een grote verzameling schilderijen, beelden, meubels maar ook andere artefacten als serviesgoed en juwelen bijeen in haar huis Malmaison, tegenwoordig een museum. In deze lezing stonden zowel de levens van Joséphine en Napoleon  als de kunstcollectie centraal. Grote namen als David, Canova, Ingres en Potter kwamen aan de orde. Bij deze lezing waren 120 belangstellenden.

februari-maart 2017: Cursus  door  Reno Raaijmakers over Wereldmachten

De wereld lijkt onder hoogspanning te staan met als episch centrum het Nabije Oosten. De tijd dat Europa en Amerika de lakens uit delen is voorbij. Nieuwe economische, militaire en religieuze wereldmachten zijn belangrijke spelers geworden op het internationale strijdtoneel. De geschiedenis is lange tijd verteld vanuit Europa zelf, vanuit een westers perspectief. Onbekend maakt wat dat betreft onbemind. Veel van de ‘nieuwe’ wereldmachten kunnen namelijk bogen op een fascinerende geschiedenis met een schitterende kunst en cultuur. Dit draagt nu in belangrijke mate bij tot hun eigen identiteit en visie op de wereld. Niet alleen nu, maar ook in het verleden speelden zij namelijk al een belangrijke rol. De verboden stad van de Chinees keizer, de paleizen van de Sjah van Perzië & de Maharadja van India, het Topkapi paleis van de Turkse sultan en het winterpaleis van de Russische tsaren vertellen allen een groots verhaal en waren een lichtend centrum van kunst en cultuur. In de cursus stond de geschiedenis, kunst en cultuur van de wereldmachten centraal. Van het terracotta leger van de eerste keizer van China tot de sprookjesachtige kroning van de laatste tsaar van Rusland, van de Hagia Sofia in Istanbul tot de Taj Mahal in India, al deze pracht en grootsheid kwamen voorbij. Er is verder ook uitgebreid aandacht voor de actualiteit, de belangrijke link tussen verleden en heden. Nederland staat op de laatste bijeenkomst centraal. Welke band hebben wij met deze wereldmachten? Kennis is macht, laten we dat in een tijd dat mensen elkaar overschreeuwen niet vergeten. Er waren 44 cursisten.

23 maart 2017: Lezing door Carien Kanters over Symboliek in de schilderkunst van de Gouden Eeuw

 Carien Kanters is free-lance kunsthistoricus, docent kunstgeschiedenis en rondleider bij het Rijksmuseum Amsterdam. Tijdens haar rondleidingen in het Rijksmuseum heeft zij er altijd veel plezier in om de reacties van bezoekers te zien wanneer ze er achter komen waar men nou eigenlijk ècht naar staat te kijken bij een alledaags lijkende scène van Jan Steen. Deze lezing gaat dan ook over de ware betekenis van  sommige schilderijen die in de zeventiende eeuw in Holland werden gemaakt. Wat op het eerste gezicht  een onschuldig tafereeltje lijkt, blijkt  een openlijke toespeling op de liefde en ander pleziertjes. Een schaats of een schoentje was destijds al genoeg om de toeschouwer te laten begrijpen waar het werkelijk om ging.  Daar staat tegenover dat men door de schilders ook voortdurend werd herinnerd aan de vergankelijkheid. Deze lezing gaat in op de vele dubbele bodems in werken van Pieter Codde, Jan Steen, Vermeer, Gabriel Metsu, Pieter de Hooch en anderen. U zult nooit meer naar een vogelkooitje kijken zoals nu ….. De lezing trok 115 belangstellenden.

7 april 2017: Excursie naar het voormalige Scheepvaarthuis (nu: Grand Hotel Amrath Amsterdam)

 Het markante gebouw, sinds 1974 Rijksmonument, is een bijzonder voorbeeld van de expressionistische “Amsterdamse School” bouwstijl. Met de meest kostbare materialen en tot in het kleinste detail hebben bekende architecten, beeldhouwers en glas-in-loodkunstenaars uitdrukking gegeven aan de historie van onze zeevaart in een hiermee verwante symboliek. Het Scheepvaarthuis is daarmee een “Gesamtkunstwerk”, waarin de Amsterdamse geschiedenis van het rijke scheepvaartverleden als een beeldverhaal, een architecture parlante, wordt weergegeven. Het exterieur roept associaties op met een afgemeerd schip op de hoek van Prins Hendrikkade en Binnenkant. Enkele jaren geleden is het Grand Hotel Amrath Amsterdam in dit gebouw gevestigd. 51 personen namen deel aan deze excursie. 

11 mei 2017: Lezing door Annette Hendriks over Fotografie, de kunst van het kijken

Annette Hendriks is fotograaf, fotostylist en docent Fotostyling aan de Artemis Hogeschool voor Styling in Amsterdam. Met de komst van de smartphones lijkt fotograferen steeds makkelijker. Inderdaad, lijkt. Want voor een goede foto zijn nogal wat ingrediënten nodig. Zo is daar het licht, de compositie, het kader, het onderwerp, de lijnen, het instinct van de fotograaf en de techniek van de camera. Fotograaf en fotostylist Annette Hendriks neemt u mee in haar wereld van de fotografie en de stying. Ze vertelt over de meesters uit de Gouden Eeuw en hoe zij, met hun Hollandsch Licht, dezer dagen een enorme inspiratie zijn voor veel fotografen. Ze vertelt over de Gulden Snede en het effect daarvan op de hedendaagse fotografie. Ze vertelde, dat fotografie niet gaat over kijken, maar juist over zien. En dat daardoor de juiste compositie ontstaat. Kortom:  “Je neemt geen foto, je maakt er een”  (Ansel Adams). Deze lezing trok 76 belangstellenden.

 

publicatie van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen

30 maart 2017: Opening permanente Nutsexpositie in Stadhuis Edam

Op donderdag 30 maart 2017 kwamen genodigden samen in het Edams Museum ter gelegenheid van de opening van een nieuwe vitrine met daarin door het Nut geschonken objecten. Deze in de wand ingebouwde vitrine in de Burgemeesterskamer maakt voortaan deel uit van de vaste collectie in het museum. De organisator en initiator van dit project was bestuurslid Robbert Lammers van het Edams Museum. De portretten van Jan en Martinus Nieuwenhuijzen, die in bruikleen zijn gegeven, zijn voortaan ook onderdeel van de vaste collectie van het museum. Het Edams Museum staat op het Damplein in Edam. Dit rijksmonument functioneerde als stadshuis tot 1987. Het museum maakt gebruik van de Schepenzaal, de Commissiekamer en de Burgemeesterskamer. In de hal van het pand is ook de VVV gevestigd. Genodigden en pers werden op 30 maart op een zonovergoten middag welkom geheten in de Schepenzaal. De bijeenkomst had vanwege de officiële opening van het museumseizoen enkele weken later een bescheiden besloten karakter. Aanwezigen konden luisteren naar drie zeer interessante toespraken van respectievelijk conservator Hayo Riemersma, voorzitter van het departement Edam Joop Asselbergs en vicevoorzitter van het landelijk Nut Piet Hamelink. Voorafgaand aan de toespraken werd de bruikleen- en /schenkingsovereenkomst getekend door bovengenoemde partijen.

Conservator Hayo Riemersma verhaalde over de ontwikkeling dat de idealen van het Nut (verheffing en verlichting) zózeer gemeengoed zijn geworden, en zó algemeen zijn omarmd, dat het vanzelfsprekend lijkt en dit ook eind 18e eeuw het geval was. De Edamse bestuurlijke elite van die tijd was echter nog niet toe aan het streven en verwezenlijking van deze idealen. De relatie tussen de Edamse bestuurders en die van het NUT waren in die tijd op z’n zachtst  gezegd gecompliceerd te noemen. Juist daaróm is het bijzonder dat het NUT én de Edamse gemeenschap elkaar nu in de voormalige Burgemeesterszaal tegenkomen. De aandacht voor het nut in het museum is naar overtuiging van Hayo Riemersma zeker op te vatten als een vorm van rehabilitatie; om recht te zetten wat ten onrechte uit elkaar was gegroeid was.

De voorzitter van het departement Edam Joop Asselbergs verhaalde dat in 1784 het bestuur van het Nut nog met alle égards ontvangen werd door het stadsbestuur. In de loop van de tijd ontstond echter achterklap omdat de meerderheid van de heersende elite nog steeds Prinsgezind was. Het stadsbestuur zette zelfs geestverwante stromannen in bij het Nut. Er gingen daarom binnen het Nut stemmen op om de jaarvergaderingen voortaan maar ergens anders te houden. Martinus Nieuwenhuyzen, een van de oprichters van het Nut, werd in juni 1787 ontboden door het stadsbestuur. Op weg daarheen kreeg hij een waarschuwing: de politie had bevel gekregen hem op te pakken en over te brengen naar het stadhuis op het Damplein. Daar was een hok voor hem klaargemaakt bedoeld om hem in op te sluiten. Martinus pakte onmiddellijk zijn biezen en maakte dat hij de stad uit kwam, voorgoed weg uit Edam….    Inmiddels is het stadsbestuur verdwenen uit het Stadhuis en is het Edams Museum er ingetrokken. Joop Asselbergs stelt dat Martinus nu alsnog als verdienstelijke burger van Edam wordt ingehaald in de Burgemeesterskamer. Tegenover het portret van Prins Willem hangen nu voortaan de portretten van Jan en Martinus Nieuwenhuzyzen. Joop Asselbergs sprak verder ook woorden van dank uit aan Peter Sluisman, voormalig conservator van het Edams Museum, Cor den Boer van de archiefcommissie van het landelijk Nut en Jaap Ruedisulj, voormalig lid van het Maatschappijbestuur die met hun tussenkomst het Nut hebben teruggebracht in Het Stadhuis’

Piet Hamelink, vicevoorzitter van het landelijk Nut sprak naast woorden van dank ook de hoop uit dat hij na afloop van zijn toespraak als vertegenwoordiger van het Maatschappijbestuur niet ‘gekazigd’ zou worden. Ruim honderd jaar geleden, in 1896, werd namelijk door het Nut in Edam aan dominee Tenthoff, een radicale liberaal in die tijd, de mogelijkheid geboden om de burgers attent te maken op de schrijnende toestand van de arbeiders. Na de lezing van Tenthoff over deze sociale kwestie werd hij Edam uit ‘gekazigd; dat wil zeggen dat hij met Edammerkazen werd bekogeld. Dat deed men toen immers met mensen waarvan men dacht dat ze niet zuiver op de graat waren. Precies op de hoek bij het museum (Damplein / Voorhaven) vond deze kaziging plaats. Een historische prent van deze gebeurtenis is te bezichtigen in de vitrine van het Nut.

De openingshandeling van de vitrine door Piet Hamelink was zeker uniek te noemen. Een uitvergroting op posterformaat van de prent die de kaziging van dominee Tenthoff weergeeft mocht hij  zelf ‘kazigen’. Voor de gasten was er daarna een literaire verrassing in de vorm van een korte poëzietour langs enkele schilderijen onder begeleiding van dichteres Froukje Zwanenburg. Zij gaf onder andere met een rondeau aandacht aan de mirakelen van Edam: De Lange Baard, de Groote Meid, het Groene Wief en de Herbergier.

Een zeer interessante audiotour zal voortaan de bezoekers van het museum verhalen over het nut en de mirakelen van Edam. Aan de overzijde van de vitrine en de schilderijen van Jan en Marinus Nieuwenhuyzen is het Nederlandsch Volksliederen tentoongesteld. ‘t Landelijk Nut ontving recentelijk uit een nalatenschap de achtste herziene druk van dit liederenboek.

 

 

ACTIVITEITEN IN HET SEIZOEN 2015-2016

Donderdag 15 oktober 201: Lezing door Herman Pleij over ‘Houvast in het verleden?’

Nederland kent lange tradities in het exploiteren van de eigen bodem en niet te vergeten de zee. Bij die ontginningen van land en water spelen boerenslimheid en koopmansvernuft als parels van het poldermodel een beslissende rol. Dat we zo vrijmoedig het eigen land omspitten, herverkavelen en leegzuigen komt doordat we het zelf hebben gemaakt. Maar laat de natuur zich zomaar straffeloos uitbaten? En beroven we ons niet stelselmatig van historische houvasten in het landschap? Ook rivieren, duinen en klei hebben een geschiedenis. En die mogen we niet uitwissen, want we zijn in elk opzicht erfgenamen, die alleen aan de hand van bakens uit het verleden de toekomst aankunnen. Deze lezing trok 68 belangstellenden.

Dinsdag 17 november 2015: Excursie naar Filmmuseum Eye

Het EYE is in 2010 ontstaan door een fusie van het Filmmuseum, Holland Film, Filmbank en het Nederlands Instituut voor Filmeducatie. Doelstelling is het behoud van het filmerfgoed voor toekomstige generaties, zowel Nederlandse films als buitenlandse films die in Nederland vertoond zijn. De collectie zelf en de kennis die men op het gebied van restauratie heeft, staan internationaal hoog aangeschreven. Daarnaast wil het instituut een levendige filmcultuur in Nederland bevorderen. Het EYE huisvest de grootste filmbibliotheek van Nederland. De collectie van het instituut bestaat uit 46.000 films, 500.000 foto’s, 41.500affiches, alsmede scenario’s, archieven van filmmakers en duizenden aan film gerelateerde objecten. De verzameling films omvat de hele filmgeschiedenis: van stomme filma uit het einde van de 19e eeuw tot hedendaagse producties.  Aan deze excursie hebben 45 personen deelgenomen.

 Verwelkoming van het 250e lid!

Onze vereniging mag zich verheugen in een groeiende belangstelling. Ook vanuit de Zeevang hebben we nieuwe leden kunnen noteren. In dit jaar bereikten wij zelfs een mijlpaal: op 11 januari 2016 hebben we het 250e lid welkom geheten en gehuldigd met een bloemetje. Ook de Stadskrant heeft aandacht besteed aan dit heuglijke feit.

Dinsdag 19 januari 201: Lezing door Robert Uterwijk over Historie en cultuur van Japan

Japan, een fascinerend eiland waar oud en modern elkaar omarmen.
Japan is een archipel waar men eeuwenlang bewust het land geopend èn gesloten heeft gehouden voor buitenlandse invloed en was daardoor rond 1850 een feodaal land. Nu honderdzestig jaar later heeft het zich op een volstrekt eigen wijze ontwikkeld en is het momenteel één van de modernste landen ter wereld. Toch speelt de traditie in Japan nog steeds een heel belangrijke rol en wordt op een wonderbaarlijke manier het oude verbonden met het allernieuwste. Het was een verkenning van een uniek land, met een ongekend verfijnde cultuur. Dit reisverslag trok 60 bezoekers.

Dinsdag 9 februari 2016: Lezing door Anneke Krijgsman over Breitner

George Hendrik Breitner ( 1857-1923), die bekend staat als de schilder van Amsterdam, werd in Rotterdam geboren. Hij ging in Den Haag naar de kunstacademie en ontmoette daar de schilders van de Haagsche School, van wie de invloed te zien is in het vroege werk. Hij was echter ook een rebel, die veel optrok met Vincent Van Gogh. Met hem had hij zijn grote interesse voor het gewone volk gemeen. Van Gogh vertrok naar het zuiden, Breitner ging naar Amsterdam. In Amsterdam werden veel bouwwerkzaamheden verricht en Breitner was erbij om de werkende arbeiders en de veranderingen vast te leggen. Hij maakte gebruik van foto’s bij zijn composities en trok er altijd op uit met een schetsboekje. Met Isaac Israëls, een bevriende schilder, staat hij bekend als vertegenwoordi-ger van het Amsterdamse impressionisme. Licht en beweging spelen een grote rol in zijn schilderijen van het straatbeeld en creëren een beeld van Amsterdam zoals je de stad het liefst ziet. 105 personen hebben deze lezing bezocht.

Donderdag 10 maart 2016: Lezing door Benno Hillebrand over Spaanse kunst

Deze lezing werd gehouden door kunsthistoricus en beeldend kunstenaar Benno Hillebrand. Het beroemde museum De Hermitage in St.-Petersburg was destijds het eerste museum buiten Spanje met een aparte afdeling Spaanse kunst. Vanaf 5 december 2015 is er een tentoonstelling over de Spaanse kunst te zien in de dependance van De Hermitage in Amsterdam. Deze tentoonstelling verhaalt van de vorming en ontwikkeling van Spanje, van de vijftiende tot negentiende eeuw, met een hoofdrol voor het Spaanse hof.  De gevarieerde collectie omvat toegepaste kunst, zoals majolica, wandtapijten en wapens, van grote allure, maar ook schilderkunst van het hoogste niveau, met topstukken als De heiligen Peter en Paul (1587–92) van El Greco, Het middagmaal (ca. 1617) van Diego Velázquez en De actrice Antonia Zárate (1810–11) van Francisco Goya. Deze lezing trok 65 belangstellenden.

Dinsdag 12 april 201: Lezing door Karin Braamhorst over pracht en praal aan het Russische hof

De grandeur van het Russische hof herleeft in deze lezing over de pracht en praal van het Russische paleisleven. Karin Braamhorst vertelt u alles over Sint Petersburg, de tsaren, hun familie, de ceremonies en de feesten. Zij pakte groot uit om het uitbundige leven uit de tijd van de tsaren te doen voelen. De lezing gaat over de twee belangrijkste aspecten van het rijke hofleven: het hofprotocol en het hofbal. We gingen ‘op audiëntie’ en maakten kennis met het officiële hofleven met zijn ceremonies en protocol in het Winterpaleis, de winterresidentie van de tsaren in St. Petersburg. Daarna kwamen er verhalen over de talrijke bals aan het hof. Staatsiejaponnen, hofkostuums, hoeden, schoenen en serviezen tonen goed hoe weelderig het er aan toe ging. We zagen voorbeelden van prachtig gedecoreerde waaiers waarmee de gasten zichzelf koelte toewuifden en de versierde ruimtes waarin de ‘grande polonaise’ (de openingsdans) werd gedanst. 75 personen kwamen naar deze lezing.

Donderdag 19 mei 2016: Lezing door Ben Visser over portretten uit de Renaissance
Ben Visser legde uit hoe het portret zoals wij dat kennen pas in de vijftiende eeuw kon ontstaan en hoe enkele genieën van de Hoog-Renaissance de portretkunst wezenlijk veranderden door het innerlijk leven van de geportretteerden in beeld te brengen. Hierbij denken we aan niemand minder dan Leonardo da Vinci’s Mona Lisa, inmiddels zo’n beetje het meest afgebeelde object ter wereld maar nog steeds vreemd, meerduidig en fascinerend. Door de onmogelijke horden toeristen in het Louvre is het schilderij zelf eigenlijk niet meer te zien laat staan te waarderen dus weken de echte liefhebbers uit naar de Vermaning in Edam alwaar Ben Visser zijn licht liet schijnen over dit duistere meesterwerk. Ook kwamen enkele minder bekende schilders uit de zestiende eeuw aan de orde zoals Pontormo en Bronzino met hun ijzige schoonheid en zorgde Holbein voor een meer menselijk tegengeluid. Kortom voor elk wat wils, deze parade van mensen, hoofden, individuen – misschien slechts ten dele kenbaar, net als wat men allemaal aan hoofden voorbij ziet komen op straat. Deze lezing trok 68 belangstellenden.

februari-maart 2016: Cursus door RENO RAAIJMAKERS over de wereldgodsdiensten in een historisch en actueel perspectief

Religie is zonder twijfel één van de meest fascinerende aspecten van de mens. Het heeft onze geschiedenis diepgaand beïnvloed en speelt, zo ervaren we dagelijks, nog steeds een hoofdrol in de wereldpolitiek. Religie heeft grote kunstwerken voortgebracht, maar ook vernietigd. Het verenigt mensen, maar zet de wereld tevens in vuur en vlam. In een tijd waarin grenzen vervagen en we overal met andere culturen worden geconfronteerd, draagt kennis van de verschillende wereldreligies bij aan een beter begrip van de wereld waarin we leven. In deze cursus gaf Reno Raaijmakers een overzicht van de vijf grote wereldreligies. De geschiedenis, de kunst, de politiek en de actualiteit worden in samenhang besproken. Aan deze cursus hebben 51 personen deelgenomen.

Historische objecten uit het Nutsgebouw naar het Edams Museum

Het hoofdbestuur van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen had tot 2014 een centraal kantoor in het Nutsgebouw aan het Jan Nieuwenhuyzen-plein. In dat gebouw bevonden zich nog diverse objecten uit de historie van ’t Nut. Die collectie was tot dan toe echter alleen toegankelijk voor een beperkte groep mensen. Wij hebben het hoofdbestuur bereid gevonden om de meest waardevolle objecten over te dragen aan het Edams Museum. De collectie kan langs die weg toegankelijk worden gemaakt voor het publiek. Het gaat immers om een periode in onze geschiedenis die landelijk en ook in Edam politiek onrustig geweest is, maar tegelijkertijd buitengewoon belangrijk voor de ontwikkeling van onze democratie.

 

 

ACTIVITEITEN IN HET SEIZOEN 2014-2015.

Donderdag 23 oktober 2014
Lezing door Josephina de Fouw, conservator, over Het vernieuwde Rijksmuseum
Euforische reacties voerden de boventoon na de heropening van het Rijksmuseum. Een compliment voor een instituut dat ernaar streeft mensen, kunst en geschiedenis te verbinden. De missie is: een breed samengesteld publiek bereiken door een representatief overzicht te geven van Nederlandse kunst en geschiedenis vanaf de Middeleeuwen. Daarom worden de meesterwerken uit de collectie nu gepresenteerd in combinatie met andere objecten, zoals beelden, meubelen en historische voorwerpen.
Josephina de Fouw, junior conservator schilderijen 18e eeuw, legde uit hoe deze gemengde opstelling op de afdelingen van de 18e en 19e eeuw tot stand gekomen is. Zij besprak de gehanteerde uitgangspunten, hoe het motto verder met Cuypers gebruikt is en voor welke verhalen en objecten gekozen is. Ook ging zij in op de vraag hoe in de nieuwe opstelling een verhaal over de Nederlandse kunst èn geschiedenis wordt verteld.

Dinsdag 18 november 2014
Lezing door Robert Uterwijk, over Een reis door de culturele historie van China
China, het Rijk van het Midden, is een van de oudste beschavingen ter wereld en kent een ongekende lange culturele continuïteit.
Deze lezing nam ons mee langs een aantal hoogtepunten uit de rijke culturele geschiedenis van China. Van de Verboden Stad in Beijing naar de grotcomplexen van Datong en Luoyang, het terracotta leger te Xian en de Grote Ganspagode door naar de tuinen en poëzie van Suzhou. Vandaar naar Shanghai met de spectaculaire architectuur langs beide zijden van de Bund (een promenade midden in het centrum van Shanghai). Terugkerend naar Beijing waar we eindigden met de megalomane architectuur ontworpen door architect Rem Koolhaas. Deze lezing door globetrotter Robert was deels gebaseerd op zijn eigen reiservaringen, deels op zijn eigen filosofie over en enorme kennis van het Aziatisch continent.

Donderdag 22 januari 2015
Rondleiding onder leiding van Jannig Kwakman: bezoek aan de collectie van Hotel Spaander in Volendam
Conservator Jannig Kwakman liet ons kennismaken met de kunstcollectie van Art Hotel Spaander. Hotel Spaander is een begrip. Wie kent het niet?
Tot 1881 was het een café, van Pieter Steur. In 1881 begon Leendert Spaander hier het hotel waaraan hij als oprichter zijn naam gaf. Hij nodigde kunstenaars uit de hele wereld uit om naar Volendam te komen en bood hun atelierruimte achter het hotel. Velen namen die uitnodiging aan. De Volendamse kleding, de zee en het landschap dienden als inspiratiebron voor deze schilders. Als dank schonken zij Spaander hun meestal ter plaatse gemaakte schilderijen.
Het hotel werd ook bezocht door grote namen zoals Pierre-Auguste Renoir,Willy Sluiter, A.P. Schotel, Willem Maris, Piet van der Hem en Leo Gestel. Er waren er trouwens, die niet alleen kwamen voor het landschap en het hotel, maar ook voor de zeven dochters van Spaander. Augustin Hanicotte, Georg Hering en Wilm Wouters werden de gelukkigen. Zij hielpen mee de kunstcollectie van Spaander verder op te bouwen. In 1919 nam Alida Spaander het bedrijf over van haar vader. Zij breidde de kunstcollectie nog verder uit. Het hotel bezit een collectie van meer dan 1400 kunstwerken.

Woensdag 11 februari 2015
19.30 uur Jaarvergadering
20.15 uur: lezing door Karin Braamhorst over Het Huis aan de Gouden Bocht
Een paar afgesleten bezems, een verlaten spinnewiel en geschilderd behang. Het poppenhuis van Petronella Oortman is een kleine wereld op zich. Het indrukwekkende poppenhuis is fascinerend gedetailleerd. De werkelijkheid wordt hier niet zomaar versimpeld maar zo exact mogelijk nagemaakt. In een linnenkast worden piepkleine kleertjes bewaard en in de pronkkeuken staat een kostbare verzameling chinees porselein. Miniaturen zijn bijna altijd schattig en ze roepen een grote bewondering op voor het vakmanschap waarmee ze gemaakt zijn. Een poppenhuis was in de zeventiende eeuw bepaald geen speelgoed – het was educatief materiaal. Van poppenhuizen konden kinderen leren hoe een ordelijk huishouden er uitziet.
De zeventiende eeuw was een bijzondere periode. Het was onze Gouden Eeuw, een periode van grote welvaart én van goede werken en deugdzaamheid. De rijke burgers van dit land streefden soberheid na en voelden zich verantwoordelijk voor de maatschappij die ze hadden opgebouwd. Men ging anders over het leven denken. Het leven hier en nu, het alledaagse leven, wordt belangrijker. Daarom kunnen we in de kelder onder de keuken een afgesleten bezempje ontdekken. Het is een mooi stil symbool van de aandacht voor het kleine leven van alledag. En daarom zijn we opgetogen over de ontdekking van keurige stapels linnengoed in een kast.
De zeventiende eeuw is helemaal niet ver weg en lang geleden.

Woensdag 11 maart 2015
Lezing door Bernadette de Bruijn over Mrs. Simpson, hertogin van Windsor
Deze lezing ging over het leven en de juwelen van een Amerikaanse dame die de kroonprins van Engeland veroverde.
Wallis Simpson (1896-1986) werd na twee huwelijken verliefd op Edward, prins van Wales. Hij was voorbestemd voor de Britse troon, als koning Edward VIII. Om toch met Wallis te kunnen trouwen, moest hij na een jaar afstand doen van het koningschap, een periode bekend als de Abdication Crisis. Daags na zijn aftreden werd hij benoemd tot hertog van Windsor. Toen zij trouwden, werd Wallis hertogin van Windsor. Zij werd een icoon van de stijl in de veertiger en vijftiger jaren van de twintigste eeuw. Een bijzondere verschijning in de jet-set, haar juwelencollectie was legendarisch. Haar lijfspreuk: You can never be too rich or too thin!
Donderdag 16 april 2015
Lezing door René Dessing over Amsterdamse buitenplaatsen
René W.Chr. Dessing is kunsthistoricus en directeur van de stichting digitaal portaal voor Nederlandse Kastelen, historische Buitenplaatsen en Landgoederen. Eerder was hij initiatiefnemer en voorzitter van de landelijke stichting Themajaar Historische Buitenplaatsen 2012, die overal in ons land de aandacht gevestigd heeft op dit onbekende erfgoed. Hij is medeauteur van de Nationale Gids Historische Buitenplaatsen die in 2012 bij Uitgeverij Noord-Holland uitkwam.
René Dessing sprak in deze voordracht over zijn boek over de Amsterdamse buitenplaatsen dat in februari 2015 verschenen is. Ons land telt nog altijd 552 historische buitenplaatsen. Amsterdamse kooplieden hebben daar een belangrijke impuls aan gegeven: langs de Vecht, in ’s-Graveland en in Kennemerland zijn er talrijke bewaard gebleven. Aan de aanleg en het onderhoud van hun buitenplaatsen werd een deel van de gewonnen voorspoed in de 17de en 18de eeuw besteed. René Dessing vertelde met dia’s boeiend vertellen over de opkomst van de Nederlandse buitenplaatsen, hoe ze werden aangelegd, wie ze bewoonden en hoe zij in onze tijd worden behouden. Hij legde uit wat het verschil tussen een buitenplaats en een landgoed is en zal specifiek ingaan op talrijke Amsterdamse buitenplaatsen.

Donderdag 28 mei 2015
Vondelbuurtwandeling onder leiding van Anne Juul Moll
Grote steden als Parijs, Londen, Wenen en Barcelona braken hun oude wijken in de tweede helft van de negentiende eeuw af. Ze maakten ruim baan voor de nieuwe tijd. Maar in Amsterdam bleef het op dat gebied stil. De stad was oud, vervallen en verwaarloosd. De bevolking groeide als gevolg van geboorteoverschotten en het nieuwe industriële tijdperk. De oude stad barstte uit haar voegen.
Fraaie plannen om de stad uit te breiden met villawijken en veel groen strandden bij gebrek aan ambitie en centraal gezag. Het gevolg was een saaie grauwe gordel van nieuwbouw om de stad heen, in de volksmond de zogenaamde ´grafkrans´. De nieuwe rijken zochten hun heil steeds meer buiten de stad. Om een totale uittocht van kapitaalkrachtige lieden te voorkomen, namen particulieren het initiatief een ruim rij- en wandelpark aan te leggen. Om dat te financieren werd meer land aangekocht dan voor het park zelf bedoeld. Met de veiling van de gronden beoogde men eenzelfde ontwikkeling als bij de aanleg van de grachtengordel in de zeventiende eeuw: particulieren konden de kavels gebruiken als bouwgrond zolang ze er geen arbeiderswoningen of fabrieken zouden neerzetten. Heel bewust werd er zo een nieuwe buurt van stand gecreëerd met statige villa’s, grote tuinen en brede lanen. Een halflandelijk gebied waar ook de Hollandse Manege en het Concertgebouw een plaats kregen. Het Rijksmuseum werd de toegangspoort tot dit nieuwe domein. Het heeft de sfeer van de ‘tweede Gouden Eeuw’ van Amsterdam behouden.

Cursus door Reno Raaijmakers over de geschiedenis van metropolen
In deze cursus nam Reno Raaijmakers ons mee op een reis in ruimte en tijd. We stappen in een virtuele tijdmachine en bezoeken een aantal van de belangrijkste steden uit de geschiedenis op het hoogtepunt van hun macht. Hoe zag het oude Athene van Plato er uit? Hoe voelde het om een inwoner te zijn van Parijs op het moment dat de Eiffeltoren werd gebouwd? En belangrijk natuurlijk: Wat is er nu nog van al deze grootsheid te zien?
18 februari 2015 Thebe & Athene
25 februari 2015 Rome & Byzantium
4 maart 2015 Cairo & Venetië
11 maart 2015 Brugge & Antwerpen
18 maart 2015 Amsterdam & Londen
25 maart 2015 Parijs & Berlijn