Januari-februari 2022 Cursus door Martijn Pieters

op vijf woensdagmiddagen, 14.00-16.00 uur

in de Doopsgezinde Vermaning, Jan Nieuwenhuyzenplein 4 in Edam

De pracht en praal van Bourgondië

Kunst, cultuur en luxe

in de Bourgondische Nederlanden in de 15de eeuw

In 2019 verscheen het succesvolle boek De Bourgondiërs. Aartsvaders van de Lage Landen van Bart van Loo. Hij beschrijft daarin op verhelderende en aangename wijze de geschiedenis van de hertogen van Bourgondië, een geschiedenis die een eeuw duurde.

Het was een eeuw van pracht en praal, waarin hofkunstenaars de meest luxueuze voorwerpen maakten, residenties gebouwd en gedecoreerd werden. Ook uitbundige feesten waren onderdeel van de Bourgondische hofcultuur.

Als Franse koningszoon was Filips de Stoute (1342-1404) de eerste hertog van het Bourgondische Huis. Hij groeide op in luxe en zette deze leefstijl voort in zijn hertogdom. Hij stichtte het kartuizerklooster Chartreuse de Champmol bij Dijon, bedoeld als teken van devotie, maar ook als machtssymbool voor zijn nieuwe dynastie. Ook zijn opvolgers Jan zonder Vrees (1371-1419), Filips de Goede (1396-1467) en Karel de Stoute (1433-1477) gaven talloze opdrachten aan hun hofkunstenaars, waaronder de Vlaamse schilder Jan van Eyck en de uit Haarlem afkomstige beeldhouwer Claus Sluter.

Met de dood van Maria van Bourgondië (1457-1482), de erfdochter van Karel de Stoute, eindigde de dynastie. Via de echtgenoot van Maria, Maximiliaan van Oostenrijk, ging het hertogdom op in het grotere Habsburgse Rijk.

Talloze kostbare manuscripten, wandtapijten, tafeldecoraties, juwelen en liturgische voorwerpen vonden hun weg naar de hertogelijke residentie. Kloosters en kerken vormen tot de dag van vandaag hoogtepunten van de 15de eeuwse kunstproductie. In vijf middagen geeft Martijn Pieters een overzicht van deze belangrijke eeuw: de cultuur, de grote hoeveelheid getijdenboeken, altaarstukken, devotiestukken, portretten, fonteinen en graftombes, die veel invloed en navolging hebben gehad. Kortom, een boeiende, rijke, afwisselende periode, die erop wacht om ontdekt te worden.

12 januari 2022

Proloog: Franse hofkunst rond 1400 en de stichting van het hertogdom Bourgondië.

19 januari 2022

Filips de Stoute (1371-1419) en Jan zonder Vrees (1371-1419).  Bourgon-dische hofkunst en de Chartreuse van Champmol.

26 januari 2022

Filips de Goede (1396-1467), de uitbouw van Bourgondië tot een grootmacht en opdrachtgever van o.a. Jan van Eyck en van Claus Sluter.

9 februari 2022

Filips de Goede (1396-1467) en Karel de Stoute (1433-1477). De kunsten in de latere vijftiende eeuw: wand-tapijten, altaarstukken en getijden-boeken.

16 februari 2022

De nadagen van Bourgondië. Karel de Stoute (1433-1477), Maria van Bourgondië en Maximiliaan van Habsburg. Kunst aan het einde van de 15de eeuw.